NÊN GỌI VỐN TỪ NHÀ ĐẦU TƯ THIÊN THẦN HAY NHÀ ĐẦU TƯ MẠO HIỂM?

Nhà đầu tư thiên thần - Nhà đầu tư mạo hiểm

Đăng  2,117 Lượt xem Cập nhật 10 tháng Trước đây

Start-up.vn

Với nguồn vốn tương đối hạn chế, hầu như startup nào cũng phải trải qua quá trình gọi vốn từ các nhà đầu tư để có năng lực phát triển trong các giai đoạn sau. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ sự khác biệt giữa các nhà đầu tư thiên thần (NĐTTT) và nhà đầu tư mạo hiểm (NĐTMH) để lên kế hoạch gọi vốn phù hợp. Thực tế, việc lựa chọn nhà đầu tư nào có vai trò rất quan trọng trong việc định hình chiến lược tài chính của các công ty khởi nghiệp.

Image

1. Định nghĩa NĐTTT là các cá nhân có giá trị tài sản ròng cao, trên $1 triệu (không bao gồm giá trị nhà) hoặc các cá nhân có thu nhập trên $200.000/năm (trên $300.000 với 1 cặp vợ chồng) với kỳ vọng tài sản, thu nhập này sẽ tiếp tục duy trì trong tương lai. NĐTMH được hình thành chủ yếu dưới dạng Công ty Hợp danh hữu hạn (Limited Partnerships) trong đó các Thành viên trách nhiệm hữu hạn (Limited Partners) góp vốn vào quỹ Đầu tư mạo hiểm (Venture Capital fund). Công ty quản lý quỹ thường được gọi là Thành viên chung (General Partner) có trách nhiệm tìm kiếm các thương vụ tốt và đầu tư vào một vài thương vụ mà họ nghĩ rằng sẽ thu lại nhiều tiền nhất cho các Thành viên TNHH.

Image

2. Quy mô đầu tư Các NĐTTT với tư cách cá nhân chủ yếu đầu tư trong khoảng $25.000 - $100.000 bằng tiền của chính mình. Hiện nay, nhiều NĐTTT thường tập hợp lại thành một nhóm và đầu tư vào 1 thương vụ với quy mô trung bình trên $750.000, nhờ thế góp phần thúc đẩy quá trình đầu tư nhanh hơn. Các NĐTMH đầu tư trung bình khoảng $7 triệu cho một công ty

Image

3. Giai đoạn đầu tư NĐTTT chủ yếu đầu tư vào giai đoạn sớm hơn so với NĐTMH. Tuy nhiên, họ cũng không thích đầu tư vào những thứ chỉ thuần ý tưởng. Giai đoạn các NĐTTT góp vốn phổ biến nhất là từ cuối giai đoạn hoàn thiện công nghệ kỹ thuật đến đầu giai đoạn gia nhập thị trường. Các NĐTMH thường sẽ tham gia vào vòng "Series A" nhằm thúc đẩy công ty tăng trưởng và mở rộng thị phần nhanh chóng đến khi họ sẵn sàng để trở thành công ty đại chúng hoặc được mua lại. Do vậy, số tiền đầu tư ngày càng tăng lên nhiều hơn qua các vòng đầu tư.

Image

4. Thẩm định chi tiết NĐTTT: Thẩm định chi tiết có thể chỉ là mời các chuyên gia cùng đi ăn/uống với doanh nghiệp để làm cơ sở tìm hiểu và thẩm tra kỹ hơn về doanh nghiệp định đầu tư. Khi các NĐTTT đầu tư theo nhóm, họ sẽ thực hiện nhiều thẩm định chi tiết hơn so với khi đầu tư riêng lẻ. NĐTMH: Thẩm định chi tiết được thực hiện rất nhiều vì NĐTMH chịu trách nhiệm nhận ủy thác đầu tư của các Thành viên TNHH khác. Họ có thể chi $50.000, thậm chí nhiều hơn để tiến hành nghiên cứu chuyên sâu về triển vọng của khoản đầu tư.

Image

5. Ra quyết định NĐTTT tự mình ra quyết định và không bị chi phối bởi bất cứ ai. NĐTMH hình thành một Ủy ban đầu tư. Họ sẽ làm việc cùng nhau để ra quyết định. Nhờ đó, các quyết định trở nên khách quan và không bị ảnh hưởng bởi ý kiến chủ quan của một thành viên nào đó về thương vụ định đầu tư.

Image

6. Lợi nhuận NĐTTT đầu tư sớm hơn NĐTMH nên sẽ có rủi ro cao hơn đối với khoản đầu tư. Dù vậy, họ cũng tìm kiếm những mức lợi nhuận tương tự mà NĐTMH tìm kiếm – ví như 10 lần khoản đầu tư trong 5 năm. Lý do là vì một nửa các khoản đầu tư của họ có thể mất trắng và không đem lại bất cứ gì cho nhà đầu tư. NĐTMH và NĐTTT đều muốn có được lợi nhuận trong tất cả danh mục đầu tư của họ là khoảng 20-30% mỗi năm. Khung thời gian Hầu hết các NĐTTT và NĐTMH đều tìm kiếm cơ hội Thoái vốn (exit), hay còn gọi là Sự kiện tạo thanh khoản (Liquidity Event) để thu hồi vốn trong vòng 3-5 năm. Tất nhiên, vài khoản đầu tư có thể đòi hỏi thời gian dài hơn, nhưng các NĐTTT cần lấy lại số tiền của họ. Các NĐTMH thậm chí còn chịu áp lực lớn hơn vì một quỹ đầu tư mạo hiểm điển hình thường có vòng đời 10 năm, sau đó quỹ phải hoàn trả toàn bộ vốn và lợi nhuận cho các Thành viên TNHH.

Image

7. Khung thời gian Hầu hết các NĐTTT và NĐTMH đều tìm kiếm cơ hội Thoái vốn (exit), hay còn gọi là Sự kiện tạo thanh khoản (Liquidity Event) để thu hồi vốn trong vòng 3-5 năm. Tất nhiên, vài khoản đầu tư có thể đòi hỏi thời gian dài hơn, nhưng các NĐTTT cần lấy lại số tiền của họ. Các NĐTMH thậm chí còn chịu áp lực lớn hơn vì một quỹ đầu tư mạo hiểm điển hình thường có vòng đời 10 năm, sau đó quỹ phải hoàn trả toàn bộ vốn và lợi nhuận cho các Thành viên TNHH.

Image

8. Sự tham gia và HĐQT Khi các NĐTTT đầu tư theo nhóm, sẽ có một nhà đầu tư tham gia vào HĐQT và đại diện cho quyền lợi của các nhà đầu tư. Nếu NĐTTT có những đóng góp đáng kể, họ sẽ tiếp tục có chỗ đứng trong HĐQT kể cả sau khi các NĐTMH đầu tư. Trong những trường hợp khác, NĐTMH sẽ đại diện nhà đầu tư còn NĐTTT đóng vai trò người quan sát, không có quyền biểu quyết, hoặc rút toàn bộ khỏi Hội đồng.

Image

9. Chiến lược đối với NĐTTT và NĐTMH Huy động vốn từ NĐTTT là một việc khó. Việc tìm cách tăng vốn luôn khiến doanh nghiệp xao lãng các công việc chính như xây dựng sản phẩm và đưa sản phẩm tới khách hàng. Các doanh nghiệp nên cố gắng hoãn lại việc tăng vốn càng lâu càng tốt để có thể tạo ra các giá trị và sự định giá cao hơn cho công ty trước khi huy động vốn và giảm tỷ lệ cổ phần nắm giữ của họ. Đôi khi đầu tư thiên thần là một cách tuyệt vời để có đủ sức thu hút sự chú ý của một NĐTMH. Nhiều trường hợp các NĐTTT sẽ tiếp tục đầu tư và bạn có thể không cần tới NĐTMH nữa. Chiến lược của bạn cho đầu tư thiên thần hay đầu tư mạo hiểm sẽ bao gồm các yếu tố như: (1) Khả năng bạn làm việc trong khoảng thời gian dài với rất ít hoặc không có thu nhập; (2) Sự sẵn có của các nhóm NĐTTT trong khu vực của bạn; (3) Số lượng và loại hình các NĐTMH ở khu vực của bạn. (Ví dụ: họ có đầu tư vào công ty ở giai đoạn sớm hay không, v.v.); (4) Hãy xác định nhu cầu cho sự phát triển nhanh chóng của sản phẩm và thị trường! Nếu dự án của bạn cần nhiều vốn trong khi các đối thủ đang bám sát phía sau, bạn có thể sẽ buộc phải tăng vốn càng sớm càng tốt. Nếu chiến lược của bạn bắt đầu với các NĐTTT và sau đó là các NĐTMH ở vòng Series A, hãy ghi nhớ những điều sau: - NĐTTT thường sẽ muốn có 20-30% số cổ phần của bạn nên hãy chắc chắn vẫn còn cổ phần cho các khoản đầu tư tiếp sau; - Đảm bảo tài liệu của bạn phù hợp với NĐTMH. Sử dụng hợp đồng với các điều khoản thông dụng (bạn có thể tham khảo nvca.org để có các mẫu hợp đồng tốt). Thương vụ của bạn càng giống với các thương vụ khác về các điều khoản như thành lập công ty, cấu trúc hội đồng quản trị,... càng hấp dẫn nhà đầu tư; - Cố gắng loại bỏ hoặc giảm thiểu sự tham gia của các nhà đầu tư chưa được xác nhận (non-accredited investors) trong thương vụ gọi vốn của bạn. Mặc dù bạn có thể gọi một số lượng nhất định các nhà đầu tư này trong một số loại thương vụ gọi vốn nhất định, tuy nhiên, tốt nhất hãy loại họ ra nếu bạn chắc chắn sẽ vào vòng gọi vốn ĐTMH (Nhóm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo, Cục Phát triển doanh nghiệp).

Image

Phản ứng của bạn?

0
LOL
0
LOVED
0
PURE
0
AW
0
FUNNY
0
BAD!
0
EEW
0
OMG!
0
ANGRY
0 Bình luận

  • NÊN GỌI VỐN TỪ NHÀ ĐẦU TƯ THIÊN THẦN HAY NHÀ ĐẦU TƯ MẠO HIỂM?
  • Phạm Văn Thư